Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

1. Madde 1 Maddeyle, 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun ek 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun ek 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmaktadır. Mevcut uygulamada, üniversite hastanelerinde ve Sağlık Bakanlığına bağlı araştırma hastanelerinde tıp ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi, üç şekilde gerçekleşmektedir. 1) Kadrosu Sağlık Bakanlığında bulunan uzmanlık öğrencileri (maaş ve özlük hakları Sağlık Bakanlığınca yürütülmektedir). 2) Kadroları üniversitede bulunan uzmanlık öğrencileri (araştırma görevlisi olarak istihdam edilmekte olup maaş ve özlük haklarını üniversiteden almaktadırlar). 3) Yabancı uyruklu uzmanlık öğrencileri (aslen yabancı uyruklu öğrenci statüsünde olduklarından herhangi bir kurumda kadroları, kadroya bağlı maaş ve özlük hakları yoktur). Anayasa Mahkemesinin, yabancı uyruklu tıpta uzmanlık öğrencilerine yönelik “Başvuruculara döner sermaye gelirinden pay verilmesini yasaklayan açık bir kanun hükmü bulunmadığına göre mevzuat hükümlerinin anayasal ilkeler gözetilerek yorumlanması derece mahkemelerinin anayasal görevidir. Bu itibarla ödeme yapılmasını öngören açık bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle başvurucuların döner sermaye ek ödemesinden yararlandırılmamasının haklılaştırılması yargı mercilerinin mevzuat hükümlerini anayasal güvenceler ışığında yorumlama yükümlülüğüne aykırı olmuştur.” gerekçesiyle vermiş olduğu ihlal kararı [28.06.2022 tarihli ve 2019/39033 başvuru numaralı kararı (RG, 23.8.2022, 31932)] sonrasında, döner sermaye ek ödemesinden yararlanmak amacıyla üniversiteler aleyhine açılmış çok sayıda dava bulunmaktadır. Maddeyle, Anayasa Mahkemesinin kararı gözetilerek yükseköğretim kurumları ile Sağlık Bakanlığına bağlı araştırma ve uygulama hastanelerinde yabancı uyruklu kontenjanında uzmanlık eğitimi yapmakta olanlara yönelik yasal boşluğun giderilmesi amaçlanmaktadır.

2. Madde 2 Maddeyle, 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmaktadır. Sağlık Bakanlığına Bağlı sağlık tesislerinin yükseköğretim kurumlarının tıp fakülteleri ile birlikte kullanımında, sağlık tesislerinin döner sermaye payından söz konusu yükseköğretim kurumunun bilimsel araştırma projelerine aktarılacak döner sermaye payının ödenmesinde tereddüt ve sorunlar bulunmaktadır. Düzenlemeyle, birlikte kullanılan sağlık tesisinin aylık gayrisafı hasılatından aylık tahsil edilen tutarın yüzde iki buçuk oranına karşılık gelen kısmı, bilimsel araştırma projelerinin, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla protokol akdedilen ilgili yükseköğretim kurumu hesabına ödenmesi öngörülmektedir. Ayrıca, bir üniversitenin birden fazla sağlık tesisi ile birlikte kullanım protokolü bulunması veya bir sağlık tesisinin birden fazla üniversite ile protokol akdetmiş olması hâlinde bu tutar, protokol sayısına bölünerek ilgili üniversitelerin hesabına aktarılmasına ve konuyla ilgili usul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunun uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

3. Madde 3 Maddeyle, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmaktadır. Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyeleri Danıştay, Yargıtay ve Sayıştay’dan görevlendirilmekte ve yürüttükleri iş ve işlemler yargısal faaliyetlere benzer niteliktedir. Düzenlemeyle, diğer kurumlardaki emsal uygulamalar gözetilerek, üyelerin Kurulda geçirdikleri sürelerin, tabi oldukları özel kanun hükümlerine göre fiilen mesleklerinde geçirilmiş sayılması ve terfi, birinci sınıfa ayrılma ve birinci sınıf olma sürelerinin hesabında dikkate alınması öngörülmektedir. Ayrıca, Denetleme Kurulu üyeliğine farklı kamu kurumlarından görevlendirme yapıldığından üyelerin emeklilik yaş haddinde üyeliğe seçilmeden önceki kadrolarının esas alınması yönünde düzenleme yapılmaktadır.

4. Madde 4 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinde düzenleme yapılmaktadır. Düzenleme ile yükseköğretim kurumlarında çalıştırılacak sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, anabilim dalı, program veya yükseköğretim kurumları itibarıyla sınırlandırmaya ve uygulamanın hizmet gerekleri ve akademik kriterlere uygun yürütülmesi amacıyla gerekli belirlemeleri yapmaya Yükseköğretim Kurulu yetkili kılınmıştır. Ayrıca mevcut hükümde, yaş haddini doldurmakla birlikte öğretim üyesi kadrolarında bulunanlardan görevlerinde kalmalarında fayda görülenlerin özlük hakkı sınırlı tutulmuştur. Bu kimseler, diğer öğretim üyeleri gibi bilfiil çalışmış olsalar da en son bulundukları kadroları için öngörülmüş olan ücret ödenmekte, ek ders ücreti ve akademik teşvik ödeneği alamamaktadır. Düzenlemeyle, sözleşmeli öğretim üyesi istihdamının sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla yaş haddinden sözleşmeli öğretim üyesi olarak çalışan öğretim üyelerinin kadrolu öğretim üyesi olarak çalışmaktayken var olan özlük haklarının sözleşmeli öğretim üyesi iken de devamı ve her iki statüdeki öğretim üyeleri arasında fiili çalışmaya bağlı ödemeler yönünden uygulama birliğinin sağlanması amaçlanmaktadır.

5. Madde 5 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında düzenleme yapılmaktadır. Yükseköğretim Kurulu tarafından yükseköğretimde uluslararasılaşma hedefi kapsamında Balkanlar, Orta Doğu ve Afrika’daki bir kısım ülkelerle iş birliği protokolleri yapılmaktadır. Düzenlemeyle, Yükseköğretim Kurulunun taraf olduğu protokoller gereği yurt dışındaki faal yükseköğretim kurumları bünyesinde üniversitelerimizin açacakları diploma programlarında görev alacak öğretim elemanlarına, izin verilebilmesi yönünde düzenleme yapılmaktadır. Böylece Türk yükseköğretim sistemindeki birikim ve tecrübenin yakın iş birliği içinde bulunduğumuz ülkelere taşınması amaçlanmaktadır.

6. Madde 6 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinin (c) fıkrasının üçüncü paragrafında düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinin (c) fıkrasının üçüncü paragrafında düzenleme yapılmaktadır. Düzenlemeyle, teorik/uygulamalı derslerden başarılı olmuş ancak uygulamalı eğitime/intörnlük eğitimine başlamamış veya tamamlamamış ya da başarısız değerlendirilmiş olanlara, uygulamalı/ intörnlük eğitimlerini tamamlama imkânı tanınmaktadır. Ayrıca, uygulamalı ders (mesleki eğitim veya staj kapsamında olmayan ders), uygulamalı eğitim (mesleki eğitim veya staj) ve intörnlük eğitimine ilişkin esasların Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

7. Madde 7 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (b) fıkrasının (5) numaralı bendinin (b) alt bendinde düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (b) fıkrasının (5) numaralı bendinin (b) alt bendinde düzenleme yapılmaktadır. Mevcut hükümde, kişisel emek ve birikimine dayanmayan, başkaları tarafından ücret karşılığında veya ücretsiz olarak üretilmiş yayın ve çalışmaları; atama/yükselme, unvan/derece kazanılmasında kullananların meslekten çıkarma cezasına maruz kalacağı düzenlenmiş olmasına rağmen bu işlemleri başkaları adına yapanlara veya bunlara aracılık edenlere ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Yapılan değişiklikle, bu fiilleri başkaları adına yapanlara veya bu fiillere aracılık edenlere yönelik de meslekten çıkarma cezasının uygulanması öngörülmektedir.

8. Madde 8 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 53/A maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 53/A maddesinde düzenleme yapılmaktadır. Anayasa Mahkemesinin 13/10/2022 tarihli ve E.: 2022/87, K.: 2022/121 sayılı kararı ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 53/A maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin ikinci cümlesinin, (b) bendinin ve (c) bendinin iptaline karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesi; itiraz konusu kuralların 2547 sayılı Kanun kapsamında yürütülecek disiplin soruşturması bakımından, hakkında soruşturma yapılan kişiye çeşitli disiplin cezalarından biri verilmeden önce savunma hakkından bütün gerekleriyle birlikte yararlanmasını temin etmediği gerekçesiyle iptaline karar vermiştir. Yapılan değişiklikle, disiplin soruşturmasında, soruşturmasının yürütülmesi ile ifade ve savunma haklarının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak yeniden düzenlemekte ve böylelikle hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri ile hukuki dinlenilme hakkının sağlanması amaçlanmaktadır.

9. Madde 9 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. Düzenlemeyle, tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri için ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığında görev yapan emsallerinin aldığı ödeme oranına uygun hale getirilmektedir. Ayrıca, maddeye eklenen fıkra ile ortak uygulama ve araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanlarının ek ödemelerine ilişkin hususlar ile elde edilecek gelirlerin tutulacağı hesap, hesaptan yapılacak harcama ve edinilecek varlıkların (makine, teçhizat, demirbaşlar; borç, alacak ve nakit bakiyenin tasfiyesi) akıbetine yönelik düzenleme yapılmaktadır. Belirtmek gerekir ki ortak uygulama ve araştırma merkezleri, kalkınma planları hedefleri doğrultusunda bilimsel ve teknolojik gelişmeye katkı sağlayacak nitelikteki Ar-Ge faaliyetleri için iki veya daha fazla üniversitenin birikim ve tecrübelerinden azami ölçüde yararlanmak amacıyla kurulmuştur. Ancak ortak uygulama ve araştırma merkezlerinde yürütülen faaliyetler sonucunda ortaya çıkan döner sermaye gelirlerinin muhasebeleştirilmesi ve kullanımına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin mevcut haline göre ortak uygulama ve araştırma merkezlerinde görevlendirilecek öğretim elemanlarına katkıları çerçevesinde elde edilecek gelirden döner sermaye payı ödemek mümkün değildir. Bu durum, ortak uygulama ve araştırma merkezlerinde görevlendirilecek öğretim elemanları bakımından, görevlendirme sebebiyle emsallerinin altında döner sermaye ödemesinden mahrum kaldıklarından caydırıcı olmaktadır. Yapılan düzenlemeyle, 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları uyarınca ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanlarının kendi üniversitelerinde yürütülen döner sermaye faaliyetlerine olan katkıları da dikkate alınarak ilgili mevzuatları kapsamında ek ödemeden yararlanmaya devam etmeleri sağlanmaktadır.

10. Madde 10 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu gereği, devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın -kanunla kurulan- yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretime Yükseköğretim Kurulunun kararı ile başlar (m. 6).

    Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu gereği, devlet veya vakıf ayrımı yapılmaksızın -kanunla kurulan- yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretime Yükseköğretim Kurulunun kararı ile başlar (m. 6). Eğitim ve öğretime başlayan akademik birimler, sonradan ortaya çıkan sebeplerle ve ilgisine göre fakülte, enstitü ve yüksekokullar Cumhurbaşkanı kararı (ek. m. 30); konservatuvar, meslek yüksekokulu, uygulama ve araştırma merkezi gibi akademik birimler ise Yükseköğretim Kurulu kararı ile kapatılabilir (2547 sayılı Kanun m. 7/d-2). Bu kapsamda bir özel hukuk tüzel kişisi olan vakıflara, son derece önemli bir imtiyaz olarak kamu tüzel kişiliğine sahip yükseköğretim kurumu kurabilme imkânı tanınmıştır. Kamu hizmeti niteliği taşıyan eğitim ve öğretim faaliyetlerini gerektiği gibi yürütemeyen vakıf yükseköğretim kurumları hakkında alınacak önlemlere (uyarma ve düzeltme, kontenjan veya yeni akademik birim kurulmasının kısıtlanması, faaliyet izninin kaldırılması) ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenlenmesi kabul edilmiştir (2547 sayılı Kanun ek m. 11/18). Ancak Anayasa Mahkemesi, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması veya faaliyet izninin kaldırılması önlemi açısından Yönetmelikte düzenlenen kademelendirilmiş önlem sisteminin idari bir tasarrufla her zaman kaldırılabileceği, bu durumda idari yargı denetiminin gerekli güvenceyi sağlayamayabileceği gerekçeleriyle kanuni düzenleme zorunluluğuna işaret etmiştir (28.12.2023 tarih ve E: 2020/55, K: 2023/228 Sayılı Karar, p. 85, 101). Maddeyle, vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırım ve önlemlerle ilgili olarak kanuni düzenleme yapılmaktadır. Bu kapsamda, vakıf yükseköğretim kurumlarına fiil ve işlemlerinin ağırlık derecesine göre; uyarma veya uyarma ve düzeltme isteme, yeni akademik birim kurma ve/veya program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının kısıtlanması veya öğrenci alımının durdurulması, faaliyet izninin geçici olarak durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılması önlemleri ve yaptırımları uygulanabilecektir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, bütün tüzel kişilerde olduğu gibi vakıf yükseköğretim kurumlarının da yaşatılması esastır. Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin gerektiği gibi ve kesintisiz olarak yürütülmesini zorlaştıran veya engelleyen sebepler geçici olabileceği gibi süreklilik arz edecek nitelikte de olabilir. Teknik alt yapı, fiziki mekân veya öğretim elemanı eksiklikleri, kurucu vakfın veya vakıf yükseköğretim kurumunun mali durumunun giderek zayıflaması eğitim ve öğretim faaliyetlerinin gerektiği gibi yürütülmesini engelleyebilir ya da zorlaştırabilir ancak zamanla yahut imkanlar ölçüsünde telafi edilebilir veya tamamlanabilir. Bu durumlarda vakıf yükseköğretim kurumlarının faaliyet izinleri geçici olarak durdurulabilmekte ve yönetimleri garantör üniversiteye devredilebilmektedir. Geçici durdurma yaptırımı ve garantöre devir, vakıf yükseköğretim kurumlarının mümkün olduğu kadar yaşatılması anlayışına dayanmaktadır. Faaliyet izninin geçici olarak durdurulması yaptırımının uygulanmasına yol açan gerekçeleri kurucu vakfın üç yıl içinde ortadan kaldıramaması, bu durumun süreklilik arz ettiğinin anlaşılması hallerinde kaçınılmaz olarak vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet izni kaldırılacaktır. Bu kapsamda özellikle vakıf yükseköğretim kurumunun ve kurucu vakfın mali yapısının, eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek kadar bozulması ve bu durumun süreklilik arz etmesi hali önemlidir. Bu durumdaki vakıf yükseköğretim kurumu, faaliyet izni kaldırılarak garantör veya Yükseköğretim Kurulunun uygun bulacağı aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecektir. Garantör üniversite, faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunun öğrencilerinin eğitim ve öğretim maliyetini, devraldığı öğrenci ücretleri ile teminat hesabından karşılayacak, ayrıca kamu kaynağı kullanmayacaktır.

11. Madde 11 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun ek 32 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

    Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun ek 32 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) üç şekilde kurulmaktadır: 1) Üniversite bünyesinde idari ofis olarak, AR-GE çalışmalarına yol göstermek ve öğretim elemanlarını bilgilendirmek amacıyla rektör talimatıyla oluşturulan ve herhangi bir tüzel kişiliği bulunmayan, 124 sayılı KHK da yer almamakla birlikte kurum içindeki destek büroları. 2) Üniversitelerin Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 2547 sayılı Kanun kapsamında kurulan TTO’lar (ek m. 32). 3) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı denetiminde 4691 sayılı Kanun kapsamında Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde kurulan TTO’lar (m. 3/t). Üniversite (32 Devlet ve 12 Vakıf) bünyesinde kuruluşu tamamlanan 44 TTO bulunmaktadır. Ülkemizin kalkınma planları kapsamında teknoloji ürünlerinin geliştirilmesi sürecinde üniversitelerdeki proje tabanlı bilgi üretimi, bilginin teknolojiye dönüşümü ve takibinde ticarileştirilmesi süreci önem arz ettiğinden fikri mülkiyet ve lisanslama, girişimcilik süreçlerinin kurumsal bir yapı içerisinde yönetilebilmesi için teknoloji transfer ofisleri (TTO) kurulmuştur. Geçen süre içerisinde uygulamada yaşanan aksaklıklar ve üniversitelerden gelen talep ve öneriler dikkate alındığında birden fazla yükseköğretim kurumunun ortak teknoloji transfer ofisi kurabileceği, üniversite-sanayi iş birliği kapsamında özel sektör kuruluşlarının da teknoloji transfer ofisine ortak olabileceği, buna bağlı olarak teknoloji transfer ofislerinin büyüme stratejileri doğrultusunda sermaye artırımı yapabileceği, üniversitelerimizdeki patentli teknolojilerin sanayiye aktarılabilmesi için öğretim elemanının yanında öğrencilerin de gerçekleştirdiği buluşların ticarileştirileceği, yükseköğretim kurumu bünyesinde üretilen bilgi ve buluşların hak sahipliğinin teknoloji transfer ofisi adına tescil edilebileceği bir yapıya ihtiyaç bulunmaktadır. Bu amaçla eklenen fıkrayla, birden fazla yükseköğretim kurumunun ortak bir ofis kurabilmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Öte yandan, öğretim elemanı sıfatını taşıyıp taşımadığına, istihdam/görevlendirme şekline bakılmaksızın yükseköğretim kurumlarında çalışanların bilimsel çalışma veya araştırma süreçlerinde gerçekleştirdikleri buluşların, hizmet buluşu olarak kabul edilmesi ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerine (m. 113-122) tabi olması öngörülmektedir. Bu kapsamda, yükseköğretim kurumları yönetim kurullarının, masrafları ofis sermayesinden karşılanmak şartıyla 6769 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet buluşlarında hak sahipliğinin ofis adına devrine karar verebilmesi yönünde düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca, buluştan elde edilen gelirin yükseköğretim kurumu ve buluşu yapan arasındaki paylaşımında, gelirin en az üçte biri buluşu yapana verilmesi öngörülmektedir. Yükseköğretim kurumlarında yapılan bilimsel çalışmalar veya araştırmalar sonucunda bir buluş gerçekleştiğinde buluş (patent), kural olarak ilgili yükseköğretim kurumuna aittir (SMK m. 121/2, 3). SMK’nın çalışan buluşlarına ilişkin hükümlerinin, niteliğine uygun düştüğü ölçüde diğer fikri mülkiyet hakları için de geçerli olacağı kuşkusuzdur. Bilindiği gibi yükseköğretim kurumları bünyesinde gerçekleştirilen buluşlar dahil fikri mülkiyet haklarının devri/ticarileştirilmesi süreci, özellikle ihaleye çıkılması, talep/başvuru şartlarına bağlı olarak maalesef istenildiği gibi ve başarılı bir şekilde sonuçlandırılamamaktadır. Zira yeni bir ürünün üretimi, pazarlanması, piyasada tutunması ciddi risk ve yatırımları gerektirdiğinden genel olarak son derece sınırlı sayıdaki taliplinin bulunduğu piyasada ihale sistemiyle patent devri düşüncesi uygulama alanı bulamamıştır. Bu yüzden yeni (patent) ürünler için yatırımcı bulunması, ikna edilmesi, sonraki hak sahipliği süreçlerinin takibi profesyonel çabayı gerektirdiğinden TTO’lara ihtiyaç duyulmuştur. Madde ile yükseköğretim kurumlarına, sahip oldukları buluşlarını “fikri mülkiyet kapsamında koruma altına almak ve uygulamaya aktarmak üzere (2547 sayılı K. ek m. 32/1) kurdukları TTO’ya devir imkânı getirilmektedir.

12. Madde 12 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun ek 39 uncu maddesi değiştirilmektedir.

    Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun ek 39 uncu maddesi değiştirilmektedir. Maddenin birinci fıkrasıyla, yükseköğretim kurumlarımızın yurt dışında yerleşke, akademik birim, program ve bu kapsamda ihtiyaç duyulan diğer tesisleri kurabilmesine imkân sağlanmaktadır. Böylelikle, açılacak akademik birimlerin ülkeler arasında eğitim, araştırma ve bilimsel iş birliği alanında köprü görevi üstlenmesi, bulundukları ülkenin vatandaşı olan öğrenciler başta olmak üzere uluslararası öğrenciler için de alternatif eğitim ve öğretim fırsatı doğurması, yükseköğretimimizin uluslararasılaşması hedefine katkı sağlaması amaçlanmaktadır. Maddenin ikinci fıkrasıyla, yurt dışında açılan akademik birimlerimizde çalışacak akademik ve idari personele ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Bu birimlerde çalışacak idari ve akademik personelin statüsü, atanması, görev türü, sayısı, ücretleri, her bir ülkenin hayat standartları dikkate alınarak belirlenecek özlük hakları ve benzeri hususların düzenlenmesinde mevcut hükümler yeterli değildir. Bu gerekçelerle, Sağlık Bilimleri Üniversitesinin yurt dışındaki akademik birimleri için akademik ve idari personel istihdamını özel olarak düzenleyen 2809 sayılı Kanunun ek 158 inci maddesinin dördüncü fıkrasının, benzer amaçla yurt dışında kurulan diğer devlet üniversitelerinin ilgili birimlerinde istihdam edilecek personel açısından da uygulanması amaçlanmaktadır. Ayrıca, yükseköğretim kurumlarımızın yurt dışında açacakları akademik birimlerinde, Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle çalıştırılacak olanlar dışındaki personelin unvanı, nitelikleri, ücretleri, seçim esas ve usulleri, görev yerleri ve süreleri, azami sözleşme süresi, izinleri, yurt dışındaki görevlerinin sona erdirilmesi ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların, Yükseköğretim Kurulunca hazırlanıp Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenmesi öngörülmektedir. Maddenin üçüncü fıkrasıyla, üniversitenin yurt dışındaki faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin tutulacağı hesaba, yapılacak harcamalara, üniversite bütçesinden aktarılacak kaynağa, hesabın muhasebeleştirilmesi ve denetimine ilişkin usul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak ilgili üniversite tarafından belirlenmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

13. Madde 13 Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna ek madde eklenmektedir.

    Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna ek madde eklenmektedir. Maddenin birinci fıkrasıyla, kişisel emeği ve akademik birikimi dışında ücretli veya ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkalarına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı proje gibi çalışmalarla önlisans, lisans veya lisansüstü diploma derecesi ya da akademik unvan alan kişilerin, üniversite öğretim mesleğinden çıkarılması yönünde düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca belirtilmelidir ki, taraflar arasında bilinçli ve istekli olarak yürütülen bu tür muvazaalı ilişkilerin ortaya çıkarılması zordur. Ancak bu yolla kazanılan akademik derece ve unvanlar, hile ile elde edilmiş olduğundan geçmişe dönük olarak geri alınması gerekmektedir. Bu doğrultuda, maddede belirtilen fiillerin işlenmesi suretiyle kazanılan akademik derece ve unvanların geri alınması amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Maddenin ikinci fıkrasıyla, yayın veya çalışmaları ücretli ya da ücretsiz olarak, kısmen yahut tamamen başkaları adına yapan, üreten veya bunlara aracılık eden kişilere yönelik beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası verilmesi öngörülmektedir. Fiilin, meslek edinen kişilerce işlenmesi halinde verilecek adli para cezası on bin günden az yirmi bin günden fazla olamayacağı düzenlemektedir. Ayrıca, bu yayın ve çalışmaları kullanmak suretiyle diploma derecesi veya akademik unvan alan kişilere beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası uygulanması hüküm altına alınmaktadır. Maddenin üçüncü fıkrasıyla, tüzel kişiler hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesi hükümlerinin uygulanması öngörülmektedir. Böylelikle, eğitim ve öğretim hayatımız, bilim etiği ilkeleri, akademik değerler açısından bu fiillerin engellenmesi ile bu surette akademik hayatta haksız olarak akademik derece ve unvan kazanılmasının önlenmesi amaçlanmaktadır.

14. Madde 14 Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna ek madde eklenmektedir.

    Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna ek madde eklenmektedir. Anayasanın 130 uncu maddesi kapsamında yükseköğretim kurumlarının kanunla kurulması zorunludur. Yabancı yükseköğretim kurumlarının ülkemizde şube açmaları veya her ne ad altında olursa olsun önlisans, lisans veya lisansüstü programlar açması, bu programlar için diploma/derece vermesi mümkün değildir. Bununla birlikte, söz konusu programları tercih edenlerin bir kısmı maalesef ilgili programlara yönelik eğitimlerin gerektiği gibi veya hiç yapılmadığını bilmelerine rağmen tercih edip diploma/derece almaktadır. Bu fiilin failleri ise, izin verilmediğini bildikleri bir faaliyeti profesyonel olarak yürütmekte, diploma/derece verdikleri kimselere haksız menfaat temin etmektedirler. Maddenin birinci fıkrasıyla yurtdışında bulunan bir eğitim kurumu adına hareket ederek mevzuata aykırı bir şekilde Türkiye’de önlisans, lisans ya da lisansüstü program açanlara veya bu programları yürütenlere iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezası, ikinci fıkrasıyla mevzuata aykırı olarak Türkiye’de yükseköğretim kurumu açanlara veya işletenlere iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden bin güne kadar adli para cezası, üçüncü fıkrasıyla maddede belirtilen kurum ve fiillerin tanıtımını yapanlara bir yıldan üç yıla kadar hapis ve elli günden beş yüz güne kadar adli para cezası uygulanması öngörülmektedir. Fiillerin reklamını yapanlara ilişkin cezanın takdirinde reklamın niteliği, etkileme, aldatma veya yanıltma potansiyeli dikkate alınacaktır. Resmî belgede sahtecilik, TCK m. 204’te suç olarak kabul edilmiştir. Halihazırda suç faili bu eylemleri gerçekleştirirken bir bilişim sistemine girmiş, oradaki verileri kullanmış veya bozmuş ise 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 243 ve 244 üncü maddelerinde düzenlenen bilişim sistemine girme, sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme gibi suçlar da oluşabilecek ve suç faili ayrıca bu suçlardan da ceza alabilecektir. Bu kapsamda iki hususun önemle vurgulanması gerekir. Bunlardan birincisi, yurt dışından alınan -yabancı-yükseköğretim kurumlarına ait diploma/mezuniyet belgelerinin resmî belge olarak kabulünde mahkemelerimiz tereddüt etmektedir. İkincisi ise bu belgelerin “kullanılması” şartına ilişkin tereddütlerdir. Özellikle yabancı yükseköğretim kurumları adına sahte olarak düzenlenmiş sertifika bir yana, diploma veya mezuniyet belgelerinin, özel sektör kuruluşlarında veya serbest meslek faaliyeti olarak yürütülen işlerde (bilgi, beceri veya yetkinlik ispatı) tek başına hatta Yükseköğretim Kurulundan alınacak “denklik belgesi” marifetiyle kamu dahil bütün meslek faaliyetlerinde kullanılabilme potansiyeli göz ardı edilemez. Diğer resmî belgelerden farklı olarak bu tür sahte belgelerin hitap ettiği çevre, kamu veya özel sektör kuruluşlarından tek tek kişilere (tüketici, müşteri, hasta vs) kadar geniş olduğundan kullanma şartı bu endişelerle birlikte değerlendirilmelidir. Bu yüzden maddenin uygulaması, yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgelerini de kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. Maddenin dördüncü fıkra kapsamında da Türk veya yabancı yükseköğretim kurumlarına ait diploma, mezuniyet belgesi veya sertifika belgesini sahte olarak düzenleyenlere ve düzenletenlere de 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 204 üncü maddesi uyarınca ceza tatbik edilecektir.

15. Madde 15 Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun geçici 82 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

    Maddeyle, 2547 sayılı Kanunun geçici 82 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. Tıp eğitiminin uygulamalı eğitim sürecinde, yeterli şartlara sahip hastanelerin varlığı önemlidir. Bünyesinde tıp fakültesi bulunan ancak kendisine ait hastanesi olmayan vakıf yükseköğretim kurumlarına, 16 Ekim 2020 tarihinde yapılan düzenleme ile beş yıl içinde, 2547 sayılı Kanunun ek 3 üncü ve geçici 82 nci maddelerinde belirlenen şartları sağlayan bir hastaneye sahip olmaları yükümlülüğü getirilmişti. Bazı vakıf yükseköğretim kurumları, kanunun öngördüğü hastane yükümlülüğünü yerine getirmek için yoğun çaba sarf etmiş ancak bürokratik sebepler (imar izni, yargı süreçleri) dahil mücbir sebep kabul edilebilecek COVİD-19 salgını, dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de bütün planlamaları olumsuz etkilemiştir. Benzer şekilde, ülkemiz coğrafyasının önemli bir kısmını kapsamına alan Kahramanmaraş merkezli depremin, ülkemiz genelindeki birçok sektörü olumsuz etkilediği aşikardır. Bu sebeplerle düzenlemeyle kanunun öngördüğü sürenin uzatılması ile üniversitelerin karşılaştıkları engelleri aşmaları ve eksiklikleri tamamlamaları fırsatı verilmesi amaçlanmaktadır.

16. Madde 16 Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna geçici madde eklenmektedir.

    Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna geçici madde eklenmektedir. Düzenlemeyle, yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekte iken ilişiği kesilenler ile bu yükseköğretim kurumlarına kayıt hakkı elde ettiği halde çeşitli sebeplerle kayıt yaptıramamış öğrencilere yükseköğretimlerine devam etme hakkı tanınmaktadır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, daha önce farklı bir öğrenim düzeyinde (önlisans, lisans, yüksel lisans ve doktora) bu Kanunun tanıdığı haklardan yararlanmış olmak başka bir öğrenim düzeyinde bu madde hükümlerinden yararlanmaya engel teşkil etmeyecektir.

17. Madde 17 Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmektedir.

    Maddeyle, 2547 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmektedir. Hükümle, Kanunun 60 ıncı maddenin (b) fıkrasında belirtilen şartları sağlayan ve 67 yaşını dolduran tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre uzman olup devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmış öğretim üyelerine, üç yıl içinde ihtiyacı olan bir yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde sözleşmeli olarak çalıştırılabilmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

18. Madde 18 Maddeyle, 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununun ek 26 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

    Maddeyle, 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanununun ek 26 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesinde yer alan İslami İlimler Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesinin Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesinde de yer alması nedeniyle Sütçü İmam Üniversitesindeki ilgili birimler ile birleştirilmesi ve mükerrerliğin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Ayrıca İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin bilim ve teknoloji odaklı bir yükseköğretim kurumu olarak yapılandırılması hedeflendiğinden İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine bağlı İletişim Fakültesi ve Turizm Fakültesinin Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesine bağlanmıştır. Yapılan düzenlemelere bağlı olarak Elbistan Meslek Yüksekokulu, Türkoğlu Meslek Yüksekokulu, Onikişubat Meslek Yüksekokulu Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğüne bağlanmıştır. Ayrıca Sosyal Bilimler Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü ve Sağlık Bilimleri Enstitüsü kapatılarak Lisansüstü Eğitim Enstitüsü açılmıştır.

19. Madde 19 Maddeyle, 2809 sayılı Kanunun ek 177 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. 15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunla vakıf yükseköğretim kurumları, ön lisans, lisans, tezli yüksek lisans ve doktora düzeyindeki her bir diploma programında öğrenim gören öğrencilerden; ilgili programın en yüksek merkezi yerleştirme puanına sahip en az yüzde on beşi kadar öğrenciyi, söz konusu programın öğrenim süresi boyunca ücretsiz okutmakla yükümlü tutulmuştur (2547 sayılı Kanunun ek m. 9/3).

    Maddeyle, 2809 sayılı Kanunun ek 177 nci maddesinde düzenleme yapılmaktadır. 15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunla vakıf yükseköğretim kurumları, ön lisans, lisans, tezli yüksek lisans ve doktora düzeyindeki her bir diploma programında öğrenim gören öğrencilerden; ilgili programın en yüksek merkezi yerleştirme puanına sahip en az yüzde on beşi kadar öğrenciyi, söz konusu programın öğrenim süresi boyunca ücretsiz okutmakla yükümlü tutulmuştur (2547 sayılı Kanunun ek m. 9/3). Bu oranların üzerinde tam burslu öğrenci kabul eden vakıf yükseköğretim kurumları ise tüm personel ücretlerinden kesilecek gelir vergisi tutarının iadesi imkanı ile teşvik edilmek istenmiştir. Ancak toplam öğrenci sayısının yüzde 50’sinin tezli yüksek lisans ve doktora düzeyindeki öğrencilerden oluşması şartının, bahsedilen oranın yüksekliği sebebiyle 2018 yılından bugüne kadar maddedeki imkandan yararlanabilen vakıf yükseköğretim kurumu sayısı biri geçmemiştir. Yapılan düzenlemeyle, maddede belirtilen şartları sağlayan vakıf yükseköğretim kurumları sayısı artırılarak daha çok öğrencinin tam burslu eğitim görmesinin yolu açılmaktadır. Bu imkanı tanıyan vakıf yükseköğretim kurumları da ilgili personelinin ücretlerinden kesilecek gelir vergisi tutarının kendilerine iadesiyle eğitim ve öğretim, araştırma ve geliştirme ile her türlü yatırım harcamalarının gerektirdiği giderlere ek kaynak oluşturabilecektir.

20. Madde 20 Maddeyle, 2809 sayılı Kanunun ek 190 ıncı maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

    Maddeyle, 2809 sayılı Kanunun ek 190 ıncı maddesinde düzenleme yapılmaktadır. Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinin, yaşanan gelişmeler ile ortaya çıkan ihtiyaç nedeniyle misyonunun ve vizyonunun değiştirilerek bilim ve teknoloji ağırlıklı bir üniversite olarak yapılandırılması öngörüldüğünden yapılan düzenlemeyle üniversitenin adı İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilmektedir. Ayrıca bu amaç doğrultusunda üniversitenin TUSAŞ ile yürüttüğü çalışmalar gözetilerek, rektörlüğe bağlı olarak Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi, TUSAŞ Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi ile Fen Fakültesi kurulması öngörülmektedir. Bunun yanında, Elbistan’da üniversiteye bağlı olarak İşletme Fakültesinin kurulması amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

21. Madde 21 Maddeyle, 2809 sayılı Kanuna ek madde eklenmektedir.

    Maddeyle, 2809 sayılı Kanuna ek madde eklenmektedir. Düzenlemeyle, uygulamada tereddüte mahal verilmemesi amacıyla, mevzuatta Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesine yapılmış olan atıfların İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesine yapılmış sayılacağı hükme bağlanmaktadır.

22. Madde 22 Maddeyle, 2809 sayılı Kanuna ek madde ve maddeye bağlı ekli (2) sayılı liste eklenmektedir.

    Maddeyle, 2809 sayılı Kanuna ek madde ve maddeye bağlı ekli (2) sayılı liste eklenmektedir. Tıpta uzmanlık eğitimi kontenjanlarında araştırma görevlisi kadrolarının kullanılmaya başlanması nedeniyle ortaya çıkan araştırma görevlisi kadro ihtiyacı başta olmak üzere yükseköğretim kurumlarımızın öğretim elemanı kadro ihtiyacının karşılanması amaçlanmaktadır.

23. Madde 23 Maddeyle, 2809 sayılı Kanuna geçici madde eklenmektedir.

    Maddeyle, 2809 sayılı Kanuna geçici madde eklenmektedir. Düzenlemeyle, bağlantısı değiştirilerek birleştirilen, kapatılan birimlerdeki öğretim elemanları ile öğrencilerin mağduriyetine yol açılmaması amacıyla geçiş hükmü sevk edilmektedir.

24. Madde 24 Maddeyle, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrası düzenlenme yapılmaktadır.

    Maddeyle, 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrası düzenlenme yapılmaktadır. Düzenleme ile 30/6/2016 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Japonya Hükümeti arasında imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Japonya Hükümeti Arasında Türkiye Cumhuriyeti’nde Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Kurulmasına Dair Anlaşmanın 2 inci maddesinin (A) fıkrasında yer alan yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla, 18/06/2017 tarihli ve 7034 sayılı Kanunla kurulan Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Japonya Hükümeti ve/veya Japonya ülke kuruluşlarından kendi adına yılı yatırım programında yer almaksızın sağlayacağı dış finansmana Hazine geri ödeme garantisi verilebilmesine ilave olarak hibe almaya ilişkin de Hazine ve Maliye Bakanına yetki verilmektedir.

25. Madde 25 Maddeyle, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun eki (II) sayılı cetvelinde değişiklik yapılmaktadır.

    Maddeyle, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun eki (II) sayılı cetvelinde değişiklik yapılmaktadır. Teklifle, Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinin adının İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi olarak değiştirilmesi öngörülmektedir. Maddeyle, 5018 sayılı Kanunda bu değişikliğe ilişkin uyum düzenlemesi yapılmaktadır.

26. Madde 26 Maddeyle, 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenleme yapılmaktadır.

    Maddeyle, 7/4/2021 tarihli ve 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında düzenleme yapılmaktadır. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında güvenlik soruşturmasına tabi olacak kamu görevlileri, öğretmenler dahil sınırlı sayıda belirlenmiştir. Yapılan değişiklikle, öğretim elemanlarının da güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasından sonra yükseköğretim kurumlarının ilgili kadrolarına atanması öngörülmektedir.

Ayrıca 2 rutin madde: Madde 27, Madde 28 (tanımlar, yürürlük, yürütme).