Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

1. Madde 1 Maddeyle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesinde değişiklik yapılarak, madde kapsamında yapılacak tecillerde azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmakta ve teminatsız tecil tutarı ellibin Türk Lirasından bir milyon Türk Lirasına yükseltilmektedir.

   Maddeyle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesinde değişiklik yapılarak, madde kapsamında yapılacak tecillerde azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmakta ve teminatsız tecil tutarı ellibin Türk Lirasından bir milyon Türk Lirasına yükseltilmektedir.

2. Madde 2 Maddeyle, ülkemize yabancı kaynak girişini teşvik ederek 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesiyle Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden müstesna tutulanlardan, bahse konu istisnadan yararlanılan süre içerisinde veraset ve intikal vergisine tabi veraset yoluyla mal intikallerinde verginin %1 oranında alınması öngörülmektedir.

   Maddeyle, ülkemize yabancı kaynak girişini teşvik ederek 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesiyle Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratları gelir vergisinden müstesna tutulanlardan, bahse konu istisnadan yararlanılan süre içerisinde veraset ve intikal vergisine tabi veraset yoluyla mal intikallerinde verginin %1 oranında alınması öngörülmektedir.

3. Madde 3 2024 yılında yapılan düzenlemeyle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri haiz teknogirişim şirketlerinde çalışan personele işverenler tarafından bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerinin, verildiği tarihteki rayiç değerinin o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarını aşmayan kısmı, gelir vergisinden istisna edilmiştir.

   2024 yılında yapılan düzenlemeyle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri haiz teknogirişim şirketlerinde çalışan personele işverenler tarafından bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerinin, verildiği tarihteki rayiç değerinin o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarını aşmayan kısmı, gelir vergisinden istisna edilmiştir. Pay senetlerinin; iktisap edildiği tarihten itibaren 3 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 4 ila 6 yıl arasında elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin %75’i, 7 ila 12 yıl arasında elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin %25’i, gecikme faizi ile birlikte işverenden tahsil edilmektedir. Maddeyle, istisnaya konu edilebilecek üst sınır ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak yeniden belirlenmiştir. Ayrıca, bu şekilde iktisap edilen pay senetlerinin elde tutulma süreleri kısaltılarak söz konusu pay senetlerinin iktisap tarihinden itibaren 2 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 3 ila 4 yıl arasında elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin %75’i, 5 ila 6 yıl arasında elden çıkarılması halinde ise istisna edilen verginin %25’inin gecikme faizi ile işverenden tahsil edilmesi düzenlenmektedir.

4. Madde 4 Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesine göre, Türkiye’de yerleşmiş olanlar ve resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşlarının Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kazançların tamamı vergilendirilmektedir.

   Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesine göre, Türkiye’de yerleşmiş olanlar ve resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye’de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşlarının Türkiye içinde ve dışında elde ettiği kazançların tamamı vergilendirilmektedir. Kanunun 4 üncü maddesinde yerleşme sayılan hallerin neler olduğu açıklanmıştır. Yurt dışı örnekleri incelendiğinde pek çok ülkenin belirli şartları sağlayan yabancı gerçek kişilere vergisel avantaj sağladığı; şartları sağlayanların yalnızca ülke içinde elde ettiği kazanç ve iratları vergilendirme yoluna gittiği; yurt dışı kaynaklı kazanç ve iratları vergiden müstesna tuttuğu görülmektedir. Maddeyle, benzer ülke örnekleri dikkate alınarak, son üç takvim yılında Türkiye’de yerleşmiş sayılmama ve vergi mükellefiyeti bulunmama şartlarını sağlayan gerçek kişilerce Türkiye dışında elde edilen kazanç ve iratlar gelir vergisinden müstesna tutulmaktadır. Böylelikle ülkemize döviz getirilmesini teşvik etmek amaçlanmaktadır. Ayrıca, gerçek kişilerce içinde bulunulan yıl ile önceki yıllarda Türkiye içerisinde gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve değer artışı kazancı elde edilmesinin, bu madde kapsamında Türkiye’de vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartının ihlali anlamına gelmeyeceği düzenlenmektedir. Söz konusu kişilerin Türkiye içerisinde elde ettiği kazanç ve iratların ise istisna kapsamı dışında olup genel hükümlere göre vergilendirileceği hüküm altına alınmaktadır. Öte yandan yapılan düzenlemeyle, yurtdışı kazanç ve iratlardan doğan gider ve maliyetlerin, Türkiye içinde elde edilen vergiye tabi kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınmaması, yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlardan mahallinde ödenen vergilerin de Türkiye’de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilmemesi amaçlanmaktadır.

5. Madde 5 Maddeyle, nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerine, tüm çalışanların yararlandığı asgari ücret istisnası ile birlikte brüt asgari ücretin dört katına kadar gelir vergisi istisnası sağlanmaktadır.

   Maddeyle, nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilen nitelikli hizmet personelinin ücretlerine, tüm çalışanların yararlandığı asgari ücret istisnası ile birlikte brüt asgari ücretin dört katına kadar gelir vergisi istisnası sağlanmaktadır. İstanbul Finans Merkezinde faaliyet gösterecek nitelikli hizmet merkezlerinde çalışanlara ise bu istisnanın toplamda altı kat olarak uygulanacağı düzenlenmektedir. Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesi kapsamındaki ücretler ile ilgili kağıtlar damga vergisinden istisna olduğundan, düzenleme uyarınca damga vergisi istisnası da sağlanmaktadır.

6. Madde 6 Maddeyle, Ülkemizin nitelikli hizmet ihracatını artırmaya, yatırımcı görünürlüğünü güçlendirmeye ve uluslararası firmalar için Türkiye’yi bölgesel bir merkez haline getirmeye yönelik olarak nitelikli hizmet merkezlerinin kurulmasına imkan sağlanmaktadır.

   Maddeyle, Ülkemizin nitelikli hizmet ihracatını artırmaya, yatırımcı görünürlüğünü güçlendirmeye ve uluslararası firmalar için Türkiye’yi bölgesel bir merkez haline getirmeye yönelik olarak nitelikli hizmet merkezlerinin kurulmasına imkan sağlanmaktadır. Bu kapsamda, en az üç farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren uluslararası firmalara hizmet vermek üzere kurulacak olan bu merkezlerin yıllık brüt gelirlerinin en az %80’inin yurt dışından elde edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının görüşünü almak suretiyle maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi verilmektedir.

7. Madde 7 Maddeyle, Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan transit ticarete ilişkin kazanç indiriminin kapsamı genişletilmektedir.

   Maddeyle, Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan transit ticarete ilişkin kazanç indiriminin kapsamı genişletilmektedir. Bu çerçevede, İFM’de katılımcı belgesi alarak faaliyette bulunan kurumların kazanç indirim oranı %50’den %100’e çıkarılmakta, ayrıca İFM dışında faaliyette bulunan kurumlara da %95 kazanç indirimi imkanı tanınmaktadır. Ayrıca 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununda düzenlenen nitelikli hizmet merkezleri olarak faaliyette bulunan kurumlara, İFM’de katılımcı olmaları durumunda %100, İFM dışında faaliyette bulunmaları durumunda ise %95 oranında kazanç indirimi teşviği sağlanmaktadır.

8. Madde 8 Maddeyle, üretim ve ihracatın teşviki amacıyla %25 olan genel kurumlar vergisi oranının, ürettiklerini ihraç eden imalatçıların bu ihracat işlemlerinden elde ettikleri kazançlarına 16 puan indirimli %9 olarak, ihracat yapan kurumların ise münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına 11 puan indirimli %14 olarak uygulanmasına imkan sağlanmaktadır.

   Maddeyle, üretim ve ihracatın teşviki amacıyla %25 olan genel kurumlar vergisi oranının, ürettiklerini ihraç eden imalatçıların bu ihracat işlemlerinden elde ettikleri kazançlarına 16 puan indirimli %9 olarak, ihracat yapan kurumların ise münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına 11 puan indirimli %14 olarak uygulanmasına imkan sağlanmaktadır.

9. Madde 9 Maddeyle Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (i) ve (j) bentleri kapsamında transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri kazançlarına sağlanan indirimler ile İstanbul Finans Merkezi Kanununda fınansal hizmet ihracına yönelik sağlanan kurumlar vergisi kazanç indiriminin yurtiçi asgari kurumlar vergisinin hesaplamasına esas olan kurum kazancından düşülmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

   Maddeyle Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (i) ve (j) bentleri kapsamında transit ticaret ve nitelikli hizmet merkezleri kazançlarına sağlanan indirimler ile İstanbul Finans Merkezi Kanununda fınansal hizmet ihracına yönelik sağlanan kurumlar vergisi kazanç indiriminin yurtiçi asgari kurumlar vergisinin hesaplamasına esas olan kurum kazancından düşülmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

10. Madde 10 Yapılan düzenlemeyle, vergiye gönüllü uyumun artırılması hedefi doğrultusunda gerçek ve tüzel kişilerce sahip olunan para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin Türkiye’ye getirilmek suretiyle milli ekonomiye kazandırılması teşvik edilmektedir.

    Yapılan düzenlemeyle, vergiye gönüllü uyumun artırılması hedefi doğrultusunda gerçek ve tüzel kişilerce sahip olunan para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin Türkiye’ye getirilmek suretiyle milli ekonomiye kazandırılması teşvik edilmektedir. Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter ve kayıtlarında yer almayan aynı tür varlıklarını da maddede yer alan şartlarla bildirime konu etmelerine imkan sağlanmaktadır. Madde hükmünden yararlanmak için 31/7/2027 tarihine kadar bildirimde bulunulması ve bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye’ye getirilmesi gerekmektedir. Yurt içindeki varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılması şartı aranmaktadır. Ayrıca bildirilen varlıkların yatırılacağının taahhüt edildiği yatırım araçlarının vadelerine ve bildirim sürelerine göre farklı vergi oranları belirlenmektedir. Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin maddede yer alan şartların sağlanması halinde hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaması öngörülmekte olup, bu madde uyarınca vergi tarhiyatı yapılmaması diğer mevzuat uyarınca alınması gereken tedbirlerin uygulanmayacağı anlamına gelmemektedir.

11. Madde 11 Maddeyle, teknoloji ve yenilik odaklı girişimlerin kuruluş ve erken gelişim süreçlerinde tabi oldukları mali ve idari yükümlülüklerin azaltılması; ayrıca büyüme aşamalarında ihtiyaç duydukları girişim sermayesi yatırımlarına erişimlerinin kolaylaştırılması amaçlanmaktadır.

    Maddeyle, teknoloji ve yenilik odaklı girişimlerin kuruluş ve erken gelişim süreçlerinde tabi oldukları mali ve idari yükümlülüklerin azaltılması; ayrıca büyüme aşamalarında ihtiyaç duydukları girişim sermayesi yatırımlarına erişimlerinin kolaylaştırılması amaçlanmaktadır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından, teknoloji ve yenilik odaklı girişim olarak değerlendirilen firmalara teknogirişim rozeti verilmektedir. Bu firmalar özelinde, paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleri ile yatırım almalarını kolaylaştırmak amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Bu kapsamdaki işlemlerde Türk Ticaret Kanunundaki şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin hükümler bakımından istisna oluşturulmaktadır. Diğer taraftan, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu kapsamında, ilgili değerlendirme kriterleri ve süreçlerine göre kuluçka girişimcisi olmaya hak kazanan girişimcilerin, Bakanlık tarafından belirlenecek “Dijital Şirket” tanımına uygun niteliklerde kuracakları şirketlerin kuruluşlarında oda kayıt ücretinden; ayrıca işletme döneminde en fazla 3 yıla kadar oda aidat ücretinden muaf tutulması öngörülmektedir. Bu muafiyet ile dijital şirket olarak tanımlanan teknoloji ve yenilik odaklı girişimlerin kuruluş ve erken dönem büyüme süreçlerindeki mali yüklerinin hafifletilerek hem kurulan yenilikçi girişim sayısının artırılması hem de kurulan girişimlerin hızlı büyümelerine katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Bu Madde ile Türkiye girişimcilik ekosistemine yurt içi ve yurt dışından yenilikçi girişimciler kazandırılması, alternatif finansman araçlarının yaygınlaştırılması ile ülkemizde yerli ve yabancı girişim sermayesi yatırımcıları açısından yatırım ortamının daha elverişli hale getirilmesi hedeflenmektedir.

12. Madde 12 Maddeyle, İstanbul Finans Merkezindeki fınansal kurumlara sağlanan, yurt dışı tecrübesi olan personelin çalıştırılması halinde uygulanan gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları da kapsayacak şekilde genişletilmektedir.

    Maddeyle, İstanbul Finans Merkezindeki fınansal kurumlara sağlanan, yurt dışı tecrübesi olan personelin çalıştırılması halinde uygulanan gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları da kapsayacak şekilde genişletilmektedir.

13. Madde 13 Maddeyle, İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesi alarak fınansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için %100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatılmaktadır.

    Maddeyle, İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesi alarak fınansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için %100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatılmaktadır. Ayrıca, bu kuruluşlara kuruluş ve izinleri için fınansal faaliyet harçları yönünden 5 yıl süreyle sağlanan muafiyet 20 yıl olarak düzenlenmektedir.

Ayrıca 2 rutin madde: Madde 14, Madde 15 (tanımlar, yürürlük, yürütme).