Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

1. Madde 1 Maddeyle, sahip oldukları binaları mesken olarak kiraya verenlerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri mesken kira gelirlerine ilişkin istisna, kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı alanlara yönelik olarak yeniden düzenlenmektedir.

   Maddeyle, sahip oldukları binaları mesken olarak kiraya verenlerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri mesken kira gelirlerine ilişkin istisna, kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı alanlara yönelik olarak yeniden düzenlenmektedir.

2. Madde 2 Kişiler, tasarrufları veya diğer mal varlıklarıyla gayrimenkul satın alabildikleri gibi kredi çekmek suretiyle de gayrimenkul satın alabilmektedirler.

   Kişiler, tasarrufları veya diğer mal varlıklarıyla gayrimenkul satın alabildikleri gibi kredi çekmek suretiyle de gayrimenkul satın alabilmektedirler. Kredi kullanarak satın aldıkları gayrimenkulleri kiraya verenler, bu krediler için ödedikleri faizleri kira gelirlerini beyan ederken gider olarak indirme imkanına sahip oldukları için, kiraya verilen gayrimenkulu kredili veya kredisiz alan kişiler arasında vergi yükü açısından farklılık ortaya çıkmaktadır. Maddeyle, gerek bu farklılığın ortadan kaldırılması gerekse tasarrufların üretken yatırımlara yönlendirilmesi ve servet edinimi için katlanılan borç giderlerinin vergiye tabi gelirin tespitinde gider olarak dikkate alınmak suretiyle vergi matrahında neden olduğu erozyonun önlenmesi sağlanmaktadır.

3. Madde 3 Mevcut durumda, gerçek usulde gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere ilgili hesap döneminin ilk dokuz ayı için belirlenen dönem kazançları üzerinden geçici vergi ödemeleri gerekmektedir.

   Mevcut durumda, gerçek usulde gelir vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabının cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere ilgili hesap döneminin ilk dokuz ayı için belirlenen dönem kazançları üzerinden geçici vergi ödemeleri gerekmektedir. Aynı şekilde kurumlar vergisi mükelleflerince, cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere Gelir Vergisi Kanununda belirtilen esaslara göre ve cari dönemin kurumlar vergisi oranında geçici vergi ödenmektedir. Cari vergilendirme döneminin ilk dokuz ayı, üçer aylık dönemler itibarıyla geçici vergi dönemleri olarak belirlenmiştir. Ancak dördüncü geçici vergilendirme döneminin kaldırılması uygulaması, kurumlar ve gelir vergisi beyannamesi verme süresinin değişmemesi ile birlikte uygulamada bilgi belge akışına ilişkin sürelerin değişmesine, finansal raporların ve beyannamelerin sağlıklı bir şekilde süresinde hazırlanamamasına sebebiyet vermektedir. Söz konusu düzenlemeyle, geçici vergi mükellefiyeti bulunan mükelleflerin kazançlarının 3, 6, 9 ve 12 aylık dönemlerle tespit edilebilmesi, böylelikle dördüncü geçici vergi döneminin sisteme dahil edilerek bu dönem faaliyet sonuçlarını içeren geçici vergi beyannamesi alınması sağlanmaktadır.

4. Madde 4 Sürekli olarak portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma paylarının elden çıkarılmasında tevkifat uygulanmamakta ve bu katılma paylarından elde edilen gelirler için beyanname de verilmemektedir.

   Sürekli olarak portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma paylarının elden çıkarılmasında tevkifat uygulanmamakta ve bu katılma paylarından elde edilen gelirler için beyanname de verilmemektedir. Elde tutma süresine bağlı söz konusu istisna, bazı serbest fon yatırımcıları nezdinde mevcut istisna düzenlemesinin Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerine uzun vadeli yatırımı teşvik etme amacını aşacak şekilde vergi planlaması yoluna gidilmesine neden olan sonuçlar doğurmaktadır. Yapılan düzenleme ile söz konusu istisnanın vergi planlama aracı olarak kullanılmamasını teminen, sürekli olarak portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonlardan; katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılabilen, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS)’nda işlem görmeyen ve fon portföyüne alınacak varlık ve işlemlere ilişkin herhangi bir oransal sınırlamaya tabi olmayanlar için bir yıllık elde tutma süresine bağlı tevkifat istisnasının uygulanmaması sağlanmaktadır. Bu özelliklere sahip olanlar dışında kalan, sürekli olarak portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonların katılma payı sahipleri ise öteden beri olduğu üzere söz konusu istisnadan yararlanmaya devam edecektir. Ayrıca, yapılan ibare değişiklikleri ile kanun maddesinde yer alan ibarelerin güncelliği sağlanmaktadır.

5. Madde 5 Yapılan düzenleme ile büyükşehir olan illerde il özel idareleri yerine kurulan yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının, il özel idarelerinde olduğu gibi adlarına kayıt ve tescilli taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden istisna tutulması sağlanmaktadır.

   Yapılan düzenleme ile büyükşehir olan illerde il özel idareleri yerine kurulan yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının, il özel idarelerinde olduğu gibi adlarına kayıt ve tescilli taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden istisna tutulması sağlanmaktadır.

6. Madde 6 Yapılan düzenleme ile yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının, il özel idarelerinde olduğu gibi taşınmaz edinimlerinde ve satışlarında tapu harçlarından istisna tutulması sağlanmaktadır.

   Yapılan düzenleme ile yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının, il özel idarelerinde olduğu gibi taşınmaz edinimlerinde ve satışlarında tapu harçlarından istisna tutulması sağlanmaktadır.

7. Madde 7 Gayrimenkullerin devir ve iktisaplarında; emlak vergisi değerinden az olmamak üzere mükelleflerce beyan edilen alım satım bedeli üzerinden tapu harcı hesaplanmakta, beyan edilen alım satım bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespiti halinde, aradaki farka ilişkin tapu harcı %25 nispetinde vergi ziyaı cezasıyla alınmakta olup, yapılan düzenlemeyle gerçek alım satım bedelinin beyan edilmesini sağlamak amacıyla bu cezanın bir kat olarak alınması sağlanmaktadır.

   Gayrimenkullerin devir ve iktisaplarında; emlak vergisi değerinden az olmamak üzere mükelleflerce beyan edilen alım satım bedeli üzerinden tapu harcı hesaplanmakta, beyan edilen alım satım bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespiti halinde, aradaki farka ilişkin tapu harcı %25 nispetinde vergi ziyaı cezasıyla alınmakta olup, yapılan düzenlemeyle gerçek alım satım bedelinin beyan edilmesini sağlamak amacıyla bu cezanın bir kat olarak alınması sağlanmaktadır.

8. Madde 8 Yapılan düzenlemeyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında noterde yapılan sıfır araçların ilk tescili işlemlerinden ve tescil edilmiş araçların (ikinci el araçların) satış ve devrine ilişkin işlemlerden, satış ve devir bedeli üzerinden, belirlenen asgari maktu harçtan az olmamak üzere nispi noter harcı alınması sağlanmaktadır.

   Yapılan düzenlemeyle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında noterde yapılan sıfır araçların ilk tescili işlemlerinden ve tescil edilmiş araçların (ikinci el araçların) satış ve devrine ilişkin işlemlerden, satış ve devir bedeli üzerinden, belirlenen asgari maktu harçtan az olmamak üzere nispi noter harcı alınması sağlanmaktadır.

9. Madde 9 Tapuda gerçekleştirilen gayrimenkul devir ve iktisaplarına ilişkin olarak Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde ve harca tabi işlemi tanımlayan Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/20-a bendinde düzenleme bulunmakta, her iki hüküm aynı sonucu doğurmakla birlikte maddelerin tedvin tarzı farklılık arz etmektedir.

   Tapuda gerçekleştirilen gayrimenkul devir ve iktisaplarına ilişkin olarak Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde ve harca tabi işlemi tanımlayan Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin I/20-a bendinde düzenleme bulunmakta, her iki hüküm aynı sonucu doğurmakla birlikte maddelerin tedvin tarzı farklılık arz etmektedir. Bu farklılık işlemin taraflarında yanlış bir algıya sebebiyet verebilmekte ve sonucunda taraflar cezalı işleme muhatap olmaktadır. Bu kapsamda madde ile söz konusu tarife hükmünde de Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine paralel olarak ifade değişikliği yapılarak tedvin tarzındaki farklılık giderilmekte, hâlihazırda da uygulana geldiği üzere gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu harcının, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere mükelleflerce beyan edilen alım satım bedeli üzerinden alınacağı hususu pekiştirilmektedir.

10. Madde 10 Yapılan düzenlemeyle, mevcut durumda harca tabi olmayan ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları ile ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşlarına ait belgeler, veteriner hekim muayenehane ve poliklinikleri ile hayvan hastanelerine verilen ruhsatlar ve kıymetli madenler kuruluş ve faaliyet izin belgeleri, kuyum, ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticareti yetki belgeleri ile ticari havayolu ve genel havacılık işletme ruhsatlarından yıllık harç alınması sağlanmaktadır.

    Yapılan düzenlemeyle, mevcut durumda harca tabi olmayan ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları ile ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşlarına ait belgeler, veteriner hekim muayenehane ve poliklinikleri ile hayvan hastanelerine verilen ruhsatlar ve kıymetli madenler kuruluş ve faaliyet izin belgeleri, kuyum, ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticareti yetki belgeleri ile ticari havayolu ve genel havacılık işletme ruhsatlarından yıllık harç alınması sağlanmaktadır. Ayrıca mevcut durumda sadece ruhsat alımında harca tabi hususi hastaneleri ve laboratuvarları açmak için düzenlenen ruhsatnameler ile turizm müessesesi işletme belgelerine ilişkin harç yıllık hale getirilmektedir.

11. Madde 11 Vakıf yükseköğretim kurumlarında öğrencilerden alınacak ücretleri belirleme yetkisi mütevelli heyete aittir.

    Vakıf yükseköğretim kurumlarında öğrencilerden alınacak ücretleri belirleme yetkisi mütevelli heyete aittir. Zamanla aday ve ara sınıf öğrencileri için ilan edilen ücretlerin kapsamı ve bağlayıcılığı konusunda sorunlara yol açan uygulamalar ortaya çıkmış ve öğrenci şikayetleri artmıştır. Bilindiği gibi Anayasa (m. 130/2) gereği vakıflar, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ile üniversite kurabilir. Madde ile bu kapsamda fiyat güncellemesine ilişkin kuralların belirlenmesi amaçlanmaktadır.

12. Madde 12 Madde ile noterler tarafından gerçekleştirilen tescil edilmiş araçların (ikinci el araçların) satış ve devir işlemlerine ilişkin harç istisnası kaldırılmaktadır.

    Madde ile noterler tarafından gerçekleştirilen tescil edilmiş araçların (ikinci el araçların) satış ve devir işlemlerine ilişkin harç istisnası kaldırılmaktadır.

13. Madde 13 Maddeyle yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerin KDV’den istisna tutulması amaçlanmaktadır.

    Maddeyle yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarının mülkiyetindeki taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerin KDV’den istisna tutulması amaçlanmaktadır.

14. Madde 14 Maddeyle; UEFA ile işyeri, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan katılımcı takımlar ve organizasyonda görevli tüzel kişiliklere, ülkemizde oynanacak olan 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali ve 2027 UEFA Konferans Ligi Finali müsabakaları ile ülkemizde gerçekleştirilecek 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası organizasyonuna ilişkin yapılacak teslim ve hizmetler ile bunların bu müsabakalar ve organizasyon dolayısıyla yapacağı teslim ve hizmetlerin katma değer vergisinden istisna tutulması, istisna kapsamdaki işlemler nedeniyle yüklenilen katma değer vergisinin indirim ve iadesine imkan sağlanması amaçlanmaktadır.

    Maddeyle; UEFA ile işyeri, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan katılımcı takımlar ve organizasyonda görevli tüzel kişiliklere, ülkemizde oynanacak olan 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali ve 2027 UEFA Konferans Ligi Finali müsabakaları ile ülkemizde gerçekleştirilecek 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası organizasyonuna ilişkin yapılacak teslim ve hizmetler ile bunların bu müsabakalar ve organizasyon dolayısıyla yapacağı teslim ve hizmetlerin katma değer vergisinden istisna tutulması, istisna kapsamdaki işlemler nedeniyle yüklenilen katma değer vergisinin indirim ve iadesine imkan sağlanması amaçlanmaktadır.

15. Madde 15 Ülkemizdeki serbest bölge modeli temel olarak ihracata dayalı yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak, işletmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararası ticareti geliştirmek amaçlarıyla 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında, ülkemizdeki gümrük ve vergi uygulamaları ile eşgüdüm halinde yürütülmektedir.

    Ülkemizdeki serbest bölge modeli temel olarak ihracata dayalı yatırım ve üretimi teşvik etmek, doğrudan yabancı yatırımları ve teknoloji girişini hızlandırmak, işletmeleri ihracata yönlendirmek ve uluslararası ticareti geliştirmek amaçlarıyla 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında, ülkemizdeki gümrük ve vergi uygulamaları ile eşgüdüm halinde yürütülmektedir. Serbest bölgeler kuruldukları günden bu yana milli gelirimize ve ülkemiz ekonomisine; ihracat, yabancı yatırım çekilmesi, istihdam yaratılması gibi birçok alanda ciddi katkılar sağlamışlardır. Bu hedef ve amaçlar doğrultusunda madde ile, 3621 sayılı Kanuna ek madde eklenerek sınırları ekli kroki ve listede yer alan Orta Karadeniz Serbest Bölgesi alanıyla sınırlı olmak üzere 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu uyarınca sınai, ticari ve hizmetle ilgili faaliyetlerin yürütülebilmesi amacıyla yapı ve tesisler inşa edilebilmesine imkan sağlanması öngörülmektedir.

16. Madde 16 Maddeyle, bireysel emeklilik tasarruf ve yatırım sisteminde tasarrufların artırılması sistemin etkinliğinin artarak hedeflenen fon büyüklüklerine ulaşılması, kamu mali dengesinin gözetilmesi ve büyüyen fonların finansman ve yatırımlara dönüşmesinde dengeli büyüme sağlanmasını teminen devlet katkısı oranının mali hedefler doğrultusunda belirlenmesine yönelik imkan oluşturulması amaçlanmaktadır.

    Maddeyle, bireysel emeklilik tasarruf ve yatırım sisteminde tasarrufların artırılması sistemin etkinliğinin artarak hedeflenen fon büyüklüklerine ulaşılması, kamu mali dengesinin gözetilmesi ve büyüyen fonların finansman ve yatırımlara dönüşmesinde dengeli büyüme sağlanmasını teminen devlet katkısı oranının mali hedefler doğrultusunda belirlenmesine yönelik imkan oluşturulması amaçlanmaktadır.

17. Madde 17 2023 yılında ülkemizde yaşanan deprem afetinin ekonomik ve sosyal etkilerinin azaltılması amacıyla yapılan harcamalar ile 2025 yılı gelir yönlü bütçe gelişmeleri nedeniyle ortaya çıkan ilave finansman ihtiyacının karşılanması ve Hazine nakit rezervinin belirli bir seviyede tutulabilmesi amacıyla sene başında yılı Bütçe Kanunu ile belirlenen net borç kullanım tutarının artırılması hedeflenmektedir.

    2023 yılında ülkemizde yaşanan deprem afetinin ekonomik ve sosyal etkilerinin azaltılması amacıyla yapılan harcamalar ile 2025 yılı gelir yönlü bütçe gelişmeleri nedeniyle ortaya çıkan ilave finansman ihtiyacının karşılanması ve Hazine nakit rezervinin belirli bir seviyede tutulabilmesi amacıyla sene başında yılı Bütçe Kanunu ile belirlenen net borç kullanım tutarının artırılması hedeflenmektedir.

18. Madde 18 Sosyal güvenlik sistemimizde borçlanmalar fiili çalışma olmadan belirli objektif durumlarda kanunla belirtilen sigortalılara belirli bir tutar karşılığında kazandırılan hizmet çeşididir.

    Sosyal güvenlik sistemimizde borçlanmalar fiili çalışma olmadan belirli objektif durumlarda kanunla belirtilen sigortalılara belirli bir tutar karşılığında kazandırılan hizmet çeşididir. Ayrıca borçlanmalar aktif-pasif oranının düşmesine yol açmakta ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine olumsuz etkileri olmaktadır. Borçlanma tutarlarının artırılması ile sürdürülebilir sosyal güvenlik sistemine katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi kendi nam ve hesabına faaliyette bulunan sigortalılardan, sigorta prim tutarlarını süresinde ödememeleri nedeniyle sigortalılıkları çeşitli zamanlarda durdurulanlar bu primlerini daha sonra toplu olarak prim ödemek suretiyle canlandırabilmektedirler. Durdurulan sigortalılık süreleri her zaman ödenebilir ve istenilen zamanda hizmet kazanılabilir bir durum ortaya çıkardığından sigortalılar açısından da ödeme alışkanlıklarını bozmaktadır. Primini zamanında ödeyen sigortalıları da bu açından dezavantajlı duruma düşürmektedir. Durdurulan sigortalılık süresinin ihya maliyetinin, yasal süresinde ödenen prim maliyetinden yüksek tutularak sigortalıların primlerini yasal süresinde ödeme alışkanlığının artırılması ve prim tutarlarını zamanında ödeyen sigortalılarımızın dezavantajlı duruma düşmemeleri amaçlanmaktadır. Öte yandan 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yapılan değişikliğe paralel olarak hakkında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan sigortalılar için de borçlanma prim oranları %45 olarak alınarak sigortalılar arasında eşitlik sağlanması amaçlanmaktadır.

19. Madde 19 Yapılacak düzenleme ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranında artış sağlanması amaçlanmaktadır.

    Yapılacak düzenleme ile malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranında artış sağlanması amaçlanmaktadır. Söz konusu artış ile Kurumun aktüeryal dengesinin korunması ve uzun vadede sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması hedeflenmektedir.

20. Madde 20 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen uzun vadeli sigorta kolları prim oranında artış sağlanarak, Kurumun aktüeryal dengesinin korunması ve uzun vadede sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması hedeflenmektedir.

    5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen uzun vadeli sigorta kolları prim oranında artış sağlanarak, Kurumun aktüeryal dengesinin korunması ve uzun vadede sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Ayrıca, kamu kaynağının daha etkin kullanılabilmesi amacıyla imalat dışı sektörlerde faaliyet gösteren işverenlere yönelik sağlanan 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan dört puanlık prim indirimi uygulamasında değişiklik yapılması amaçlanmaktadır. Genç girişimcilerin bir yıl süreyle prim tutarlarının Hazine tarafından karşılanmasına ilişkin teşvik uygulamasının izlenmesi ve etki değerlendirme çalışmaları neticesinde söz konusu desteğin olumlu etkisi tespit edilemediğinden, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması prensibi doğrultusunda 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde yer alan düzenlemenin kaldırılması yönünde değişiklik yapılmaktadır.

21. Madde 21 Mevcut mevzuata göre prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanmaktadır.

    Mevcut mevzuata göre prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanmaktadır. Ancak ücret seviyelerindeki artışlar sebebiyle bu üst sınırın artırılması ihtiyacı doğmuştur. Prime esas kazanç üst sınırının asgari ücretin 9 katına çıkarılması, hem sigortalılar yönünden emekli aylıklarının ve diğer sosyal güvenlik haklarının iyileştirilmesine hem de Kurumun aktüeryal dengesinin korunmasına ve uzun vadede sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacaktır.

22. Madde 22 Düzenleme ile Sosyal Güvenlik Kurumundan gelir veya aylık alanların, genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin gecikme cezası ve zammı borcu bulunanların bu borçlarının, kendilerine/hak sahiplerine bağlanan gelir veya aylıklardan %25 oranını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilmesi sağlanmaktadır.

    Düzenleme ile Sosyal Güvenlik Kurumundan gelir veya aylık alanların, genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin gecikme cezası ve zammı borcu bulunanların bu borçlarının, kendilerine/hak sahiplerine bağlanan gelir veya aylıklardan %25 oranını geçmemek üzere kesinti yapılarak tahsil edilmesi sağlanmaktadır.

23. Madde 23 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yapılan değişikliğe paralel olarak hakkında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan sigortalılar içinde borçlanma prim oranlarının %45 şeklinde alınarak sigortalılar arasında eşitlik sağlanması amaçlanmaktadır.

    5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde yapılan değişikliğe paralel olarak hakkında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan sigortalılar içinde borçlanma prim oranlarının %45 şeklinde alınarak sigortalılar arasında eşitlik sağlanması amaçlanmaktadır.

24. Madde 24 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yapılan değişikliğe istinaden teknik düzenleme yapılmaktadır.

    5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yapılan değişikliğe istinaden teknik düzenleme yapılmaktadır.

25. Madde 25 Sosyal Güvenlik Kurumu ile Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmetleri Alım Sözleşmesi ve Usul Esasları kapsamında; üniversite sağlık hizmeti sunucuları ile 2025 yılı global ödeme tutarları belirlenmek suretiyle sözleşmeler imzalandığından, üniversite sağlık hizmeti sunucularınca hizmetin ifasında mali güçlük yaşanmaması ve hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla ek sözleşmeler ile üniversite sağlık hizmeti sunucularına ek bütçe desteği sağlanabilmektedir.

    Sosyal Güvenlik Kurumu ile Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmetleri Alım Sözleşmesi ve Usul Esasları kapsamında; üniversite sağlık hizmeti sunucuları ile 2025 yılı global ödeme tutarları belirlenmek suretiyle sözleşmeler imzalandığından, üniversite sağlık hizmeti sunucularınca hizmetin ifasında mali güçlük yaşanmaması ve hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla ek sözleşmeler ile üniversite sağlık hizmeti sunucularına ek bütçe desteği sağlanabilmektedir. Götürü bedel sözleşme hükümleri gereğince, 2025 yılı götürü bedel sözleşme tutarından aşağıda kalan tahakkuk tutarları arasındaki fark üniversite hastanelerinin 2026 yılındaki alacaklarından mahsup edilecektir. Söz konusu durum kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularınca 2026 yılında sağlık hizmetlerinin sürdürülmesinde aksaklıklara neden olabilecektir. Düzenleme ile kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularının finansal sürdürülebilirliğinin desteklenmesi hedeflendiğinden, terkin edilen bu tutarların, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesine bu amaçla tahsis edilecek ödenekten karşılanması amaçlanmaktadır.

26. Madde 26 Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 2 nci maddesinde yer alan dernek veya vakıflarca elde edilen kesinti suretiyle vergilendirilmiş kira gelirleri ile menkul kıymet ve faiz gelirleri; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullardaki atölye ve uygulama birimleri ile çıraklık ve halk eğitim merkezlerindeki uygulama birimlerine bağlı döner sermaye işletmelerinin gelirleri nedeniyle iktisadi işletme oluşmuş sayılmayacağına yönelik düzenlemenin uygulama süresinin 31/12/2035 tarihine kadar uzatılması amaçlanmaktadır.

    Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 2 nci maddesinde yer alan dernek veya vakıflarca elde edilen kesinti suretiyle vergilendirilmiş kira gelirleri ile menkul kıymet ve faiz gelirleri; Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullardaki atölye ve uygulama birimleri ile çıraklık ve halk eğitim merkezlerindeki uygulama birimlerine bağlı döner sermaye işletmelerinin gelirleri nedeniyle iktisadi işletme oluşmuş sayılmayacağına yönelik düzenlemenin uygulama süresinin 31/12/2035 tarihine kadar uzatılması amaçlanmaktadır.

27. Madde 27 Ülkemizde oynanacak olan 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali ve 2027 UEFA Konferans Ligi Finali müsabakaları ile 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası kapsamında Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) ile işyeri, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan katılımcı takımlar ve organizasyonda görevli tüzel kişiliklerin, bu müsabakalara ilişkin olarak Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratları dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulmaları sağlanmaktadır.

    Ülkemizde oynanacak olan 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali ve 2027 UEFA Konferans Ligi Finali müsabakaları ile 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası kapsamında Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) ile işyeri, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan katılımcı takımlar ve organizasyonda görevli tüzel kişiliklerin, bu müsabakalara ilişkin olarak Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratları dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulmaları sağlanmaktadır. Ayrıca, söz konusu muafiyetin bu kapsamda elde edilecek kazanç ve iratlar üzerinden tevkif yoluyla alınması gereken vergileri de kapsadığı düzenlenmektedir. Öte yandan, Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) Türkiye Ofisi’nin bu müsabakalar ve Şampiyona kapsamında elde ettiği gelirler dolayısıyla iktisadi işletme oluşmuş sayılmayacağı hususunda düzenleme yapılmaktadır.

28. Madde 28 5941 sayılı Çek Kanununun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 31/12/2025 tarihine kadar üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazının geçersiz olduğu düzenlenmektedir.

    5941 sayılı Çek Kanununun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 31/12/2025 tarihine kadar üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazının geçersiz olduğu düzenlenmektedir. Bu düzenleme uyarınca, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çek bankaya ibraz edilememekte, borçlu ödemelerini bu uygulama doğrultusunda planlayabilmektedir. Maddede öngörülen sürenin uzatılmaması halinde 1/1/2026 tarihinden itibaren çek üzerindeki düzenlenme tarihinden önce çekin bankaya ibrazı mümkün hale gelecek ve bankada karşılığının bulunması halinde ödenmesi zaruri hale gelecektir. Çek Kanununda belirtilen sürenin uzatılmaması durumunda çek hesabı sahiplerinin likidite sorunu ile karşılaşmaları ve ödemelerini gerçekleştirememe ihtimali doğacak ve bu durum piyasa akışını sekteye uğratabilecektir. Çekin ciro yoluyla el değiştirmesinin yaygın bir uygulama olduğu da dikkate alındığında tek bir çekin ödenmemesi birden fazla mağdurun ortaya çıkmasına neden olabilecektir. Ticaretin sürdürülebilirliğinin sağlanması ile çek hesabı sahiplerinin nakit akışlarını planlayabilmelerine imkân tanınması bakımından, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihinden önce çeklerin ödenmek için muhatap bankaya ibrazının geçersiz olmasına ilişkin düzenlemede yer verilen 31/12/2025 tarihinin 31/12/2028 tarihine kadar uzatılması amaçlanmaktadır.

29. Madde 29 Maddeyle, 6111 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesinde yer alan istisnanın uygulama süresi 31/12/2035 tarihine kadar uzatılmaktadır.

    Maddeyle, 6111 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesinde yer alan istisnanın uygulama süresi 31/12/2035 tarihine kadar uzatılmaktadır. Böylelikle, İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Hazırlık Projesi kapsamında İstanbul Valiliğine bağlı olarak faaliyet gösteren İstanbul Proje Koordinasyon Birimine yapılacak teslim ve hizmetler için, finansmanı yabancı devletler, uluslararası kurum ve kuruluşlarca karşılanmak şartıyla, sağlanan istisnanın 2035 yılının sonuna kadar devam etmesi amaçlanmaktadır.

30. Madde 30 Ülkemizin büyük bir bölümü deprem kuşağında yer almaktadır.

    Ülkemizin büyük bir bölümü deprem kuşağında yer almaktadır. Bu çerçevede 6306 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 yılı aşkın süredir dönüşüm uygulamaları yürütülmekte ve yaklaşık 6,5 milyon hanenin dönüştürülmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Zemin durumu veya üzerindeki yapılaşmalar nedeniyle 1.500.000 adet bağımsız birimin acilen dönüştürülmesi gerekmekte olup bunlardan her yıl 300.000 adet bağımsız birimin dönüşümünün Başkanlık tarafından sağlanması hedeflenmektedir. Bu sebeple ülkemizdeki afet riski karşısında dönüşüm uygulamalarının hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi önem arz etmektedir. Doğal afetlerin yanı sıra kendiliğinden çöken binaların da sebep olduğu sorunlar yaşanabilmektedir. Bu durumlarda harekete geçilerek hızlı bir şekilde müdahale edilebilmesi gerekmektedir. Bu nedenle durumun detayı ve maliyeti gözetilerek Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından kaynak aktarımı yapılabilmektedir. Ayrıca afet ve acil durumlardan etkilenen bölgelere malzeme ve ekipman ihtiyaçlarının karşılanması da dönüşüm projeleri özel hesabından hızlıca sağlanmaktadır. Bu kapsamda Dönüşüm Projeleri Özel Hesabının ülkemiz genelini ilgilendiren önemli ve ivedi iş ve işlemlerde kullanılması sebebiyle, 6306 sayılı Kanun kapsamındaki dönüşüm uygulamalarının sekteye uğramaması için bu Kanun kapsamında oluşturulmuş olan dönüşüm projeleri özel hesabının 2027 yılının sonuna kadar devam etmesi ve 2028 yılından itibaren de bu hesabın kapatılması öngörülmektedir.

31. Madde 31 Ülkemizin deprem başta olmak üzere afet riski altında olması sebebiyle kentsel dönüşüm hizmetlerinin daha etkin, verimli, kaliteli ve zamanında yerine getirilebilmesinin önemi aşikârdır.

    Ülkemizin deprem başta olmak üzere afet riski altında olması sebebiyle kentsel dönüşüm hizmetlerinin daha etkin, verimli, kaliteli ve zamanında yerine getirilebilmesinin önemi aşikârdır. Bu sebeple, 6306 sayılı Kanun kapsamında yürütülen uygulamalar sonucunda Başkanlıkça yapılan ödemeler ile 6306 sayılı Kanun kapsamında sağlanan gelirlerin uzun vadeli olarak tahsil edilmesi nedeniyle Başkanlıkça sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak kamuya ait olan bankalardan iç borçlanma yoluna gidilmesi gerekliliği hasıl olmuştur. Kamu tüzel kişiliğini haiz Kentsel Dönüşüm Başkanlığının kurulması ile Başkanlığın malvarlığını veya taşınmazlarını teminat göstermek suretiyle sermayesinin yarısından fazlası doğrudan veya dolaylı olarak kamuya ait olan bankalardan iç borçlanma yapabilmesiyle, ülkemizin büyük bir tehditle karşı karşıya kaldığı deprem gerçeği nazara alındığında, birden çok riskli yapıda/riskli alanda henüz başlanılamayan dönüşüm uygulamalarına başlanılabilecek ve neticede dönüşümün yapıldığı alanlardaki vatandaşların herhangi bir afet karşısında can ve mal güvenlikleri daha süratli biçimde teminat altına alınacaktır. Önceden tahmin edilmesi mümkün olmayan başta deprem olmak üzere afet riski gerçeği karşısında ülkemizdeki yapı stok durumu da göz önüne alındığında afete dirençli yerleşim yerlerinin inşa edilmesi ile afet riskine karşı can ve mal güvenliğini koruyacak önlemlerin alınması sosyal devlet anlayışının bir gerekliliğidir.

32. Madde 32 Madde ile genel aydınlatma giderlerine genel bütçenin de katkısını sağlayan maddenin uygulama süresi 2030 yılı sonuna uzatılmak suretiyle genel aydınlatma giderlerinin tamamının mahalli idareler tarafından ödenmesinin önüne geçilmektedir.

    Madde ile genel aydınlatma giderlerine genel bütçenin de katkısını sağlayan maddenin uygulama süresi 2030 yılı sonuna uzatılmak suretiyle genel aydınlatma giderlerinin tamamının mahalli idareler tarafından ödenmesinin önüne geçilmektedir. Ayrıca genel aydınlatma giderleri kapsamında belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından yapılacak kesinti oranlarına yönelik düzenleme yapılmaktadır. Bu kapsamda büyükşehir belediyelerinin sınırları içinde 2014 yılından bu yana %20 olarak uygulanan % 10’luk kanuni oran %30, diğer belediyeler ve mücavir alanlarında 2014 yılından bu yana % 10 olarak uygulanan %5’lik kanuni oran %15 ve bu sınırlar dışında ilgili il özel idarelerinde 2014 yılından bu yana % 20 olarak uygulanan %10’luk kanuni oran %30 olarak belirlenmektedir. Öngörülen düzenlemeyle; genel aydınlatma toplam maliyetinin merkezi idare ile mahalli idareler arasındaki paylaşımı daha dengeli hale getirilerek uygulamada otokontrolün sağlanmasına daha fazla katkı sunulması ve bu kapsamda genel aydınlatmanın kamuya olan toplam maliyetinin daha kontrol edilebilir düzeylerde dengelenmesi amaçlanmaktadır.

33. Madde 33 5510 sayılı Kanununun 41 inci maddesinde borçlanma oranının %45 olarak belirlenmesi sonucunda Askeralma Kanununda da askerlik borçlanma oranında değişiklik yapılması öngörülmektedir.

    5510 sayılı Kanununun 41 inci maddesinde borçlanma oranının %45 olarak belirlenmesi sonucunda Askeralma Kanununda da askerlik borçlanma oranında değişiklik yapılması öngörülmektedir.

34. Madde 34 7521 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi ile 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi 1/1/2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek şekilde değiştirilmiştir.

    7521 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi ile 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 nci maddesi 1/1/2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek şekilde değiştirilmiştir. Buna göre, yapılan düzenleme ile belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri ve il genel meclisi üyeleri ile il özel idareleri, belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin bağlı kuruluşları, kurdukları veya üye oldukları birlikler ile doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerde istihdam edilen her statüdeki personel kanun kapsamında sayılan görevleri bakımından yalnızca bir görevi için ödeme alabilecektir. Bununla birlikte kanunun geniş şekilde düzenlenen kapsamı, ilgili kanunları gereği mahalli idare organlarının zorunlu olarak yürüttükleri görevleri de içerdiğinden birçok yer ve görev bakımından yüklenilen görevlerin sürdürülebilirliği ile ilgili muhtelif sakıncalar ortaya çıkarmaktadır. Sonuç olarak, mahalli idareler bünyesindeki organlarda ve bu organlara bağlı olarak yürütülen komisyonlarda kanun gereği yürütülmesi zorunlu olan hizmetler bakımından 631 sayılı KHK’nın 12 nci maddesi kapsamından muaf olunması amaçlanmaktadır. Ayrıca; bu kişilere şirketlerde görev almaları durumunda ödenek ve huzur haklarından yalnızca bir tanesinin ödenmesi amaçlanmaktadır.

Ayrıca 2 rutin madde: Madde 35, Madde 36 (tanımlar, yürürlük, yürütme).